Rzeżucha - bomba witaminowa

RzeżuchaRzeżucha jest kojarzona przede wszystkim z Wielkanocą, kiedy pojawia się na stołach w charakterze dekoracji. Tymczasem specjaliści z zakresu dietetyki przekonują, że zdecydowanie powinna znaleźć się w jadłospisie i to nie tylko tym przygotowywanym z okazji świąt zwiastujących wiosnę. Rzeżucha to cenne źródło substancji odżywczych wspomagających organizm, a także znakomity dodatek do wielu potraw. Co ważne, warzywo jest bardzo łatwe w uprawie, również na domowym parapecie.

Rzeżucha - warzywo uprawiane od wieków

Rzeżucha jest warzywem znanym od setek lat. Ojczyzną warzywa jest północno-wschodnia Afryka. W Europie początkowo uprawiano ją w Grecji oraz w Rzymie. Do Polski trafiła dopiero w XV wieku i od tej pory stanowi symbol świąt wielkanocnych. W starożytności uważano ją za doskonałe lekarstwo na wiele schorzeń. Ludowi medycy zalecali jej spożywanie przede wszystkim w przypadku dolegliwości ze strony układu pokarmowego, w tym przy schorzeniach wątroby. Stosowano ją również w chorobach żył, tętnic i serca oraz przy anemii. Doceniano także pobudzające właściwości rośliny. W wielu krajach była naturalnym kosmetykiem poprawiającym urodę i pomagającym walczyć z wypryskami skórnymi. W erze nowożytnej rzeżucha pomagała zwalczać ból głowy oraz dolegliwości występujące przy rwie kulszowej. Dzięki wysokiemu stężeniu kwasu askorbinowego, była stosowana w profilaktyce i leczeniu szkorbutu.

Składniki odżywcze i zastosowanie rzeżuchy

Rzeżucha to prawdziwa bomba witamin i minerałów. W jej niewielkich listkach znajdują się przede wszystkim witaminy A, C oraz K. Nie brakuje witamin z grupy B, witaminy PP oraz tokoferolu. Wysokie stężenie kwasu foliowego powoduje, że spożywanie rzeżuchy zaleca się kobietom w ciąży, ponieważ związek ten warunkuje prawidłowy rozwój układu nerwowego nienarodzonego dziecka. Wśród minerałów na prowadzenie wysuwają się potas, magnez oraz mangan. Rzeżucha jest także cennym źródłem dobrze przyswajalnego żelaza, jak również jodu i siarki. Co ważne, wyrazisty smak rośliny powoduje, że świetnie sprawdza się w kuchni. Można ją stosować jako dodatek do kanapek, sałatek, twarogu czy jajek na twardo. Znakomicie zastępuje sól i dodaje potrawom ostrości. Nie można zapominać także o tym, że rzeżucha jest bardzo łatwa w uprawie. Można ją hodować zarówno w doniczce z ziemią, jak i w naczyniu wyścielonym zwilżoną ligniną lub watą. Najlepiej smakują przy tym rośliny, które nie osiągnęły wysokości większej niż 4 centymetry. Przerośnięta rzeżucha staje się bowiem gorzka w smaku. Ciekawostką jest, że przepłukanie jej zimną wodą przed spożyciem, nada warzywu chrupkość.

Idealna w okresie przemęczenia

Rzeżuchę warto spożywać przede wszystkim w stanach przemęczenia i osłabienia organizmu. Szczególnie dobrze sprawdza się jako składnik codziennej diety w okresie przesilenia wiosennego, kiedy występuje ograniczony dostęp do krajowych świeżych warzyw. Duże stężenie witaminy C, stymuluje układ immunologiczny i pozwala zapobiegać przeziębieniom przy kapryśnej pogodzie, cechującej się wahaniami temperatury i wilgotnością powietrza. Wysoka zawartość witamin z grupy B oraz magnezu powoduje bowiem, że roślina dodaje energii i pozwala odzyskać siły witalne. Wpływa też kojąco na układ nerwowy, redukując skutki stresu. Może być także spożywana przez osoby wykonujące pracę umysłową, ponieważ świetnie poprawia pamięć i koncentrację. Co ważne, rzeżucha jest cennym źródłem witaminy A, biorącej udział w syntezie rodopsyny i warunkującej dobre widzenie przy ograniczonym oświetleniu. Dzięki obecności luteiny i zeaksantyny, znakomicie chroni przez zwyrodnieniem plamki żółtej.

Dla cukrzyków i pacjentów z nadwagą

To niedoceniane w Polsce warzywo jest znakomitym dodatkiem do potraw dla osób borykających się z cukrzycą oraz nadwagą. Naukowcy udowodnili bowiem, że rzeżucha pomaga obniżyć poziom glukozy we krwi. Z kolei wysokie stężenie chromu warunkuje prawidłową pracę trzustki. Przyspiesza także przemianę materii, co powoduje, że ogranicza odkładanie się tkanki tłuszczowej. Ciekawostką jest także fakt, że roślinę tę zaleca się palaczom. Wszystko za sprawą dużej ilości witaminy C, która w przypadku osób uzależnionych od nikotyny często występuje w organizmie w niedostatecznej ilości.

Pomocna przy profilaktyce i leczeniu chorób serca

Zawartość witamin C oraz K powoduje, że rzeżucha powinna znaleźć się w diecie osób cierpiących na choroby serca. Warzywo doskonale sprawdza się w profilaktyce miażdżycy, ponieważ ogranicza odkładanie się złego cholesterolu w naczyniach krwionośnych. Warunkuje także prawidłową krzepliwość krwi, redukując pękanie naczyń krwionośnych. Dzięki wysokiemu stężeniu potasu, roślina dobrze reguluje ciśnienie krwi, zapobiegając pośrednio zawałowi serca czy udarowi mózgu. Dobrze przyswajalne żelazo powoduje z kolei, że roślina zapobiega anemii.

Rzeżucha na osteoporozę

Warto pamiętać o tym, że rzeżucha jest cennym źródłem wapnia. Rzeżucha, pod względem zawartości tego pierwiastka, jest drugą rośliną, zaraz po orzechach laskowych. Sprawia to, że powinna znaleźć się w jadłospisie osób zagrożonych osteoporozą, szczególnie tych, które nie tolerują mleka i jego przetworów. Regularne spożywanie rośliny pozwala poprawić nie tylko stan kości, ale warunkuje zdrowie zębów i dziąseł. Ze względu na obecność jodu, warzywo pozwala regulować pracę tarczycy. Rzeżucha to również prawdziwe bogactwo błonnika pokarmowego, warunkującego odpowiednią pracę układu pokarmowego. Warzywo wspomaga bowiem rozwój prawidłowej mikroflory jelit i hamuje wchłanianie substancji szkodliwych dla organizmu. Co ważne, celuloza pęczniejąca pod wpływem soków trawiennych, daje uczucie sytości i ogranicza podjadanie między posiłkami. Rzeżucha może być także stosowana wspomagająco przy chorobach pasożytniczych układu trawiennego.

Rzeżucha dla młodej skóry, na zdrowe włosy i paznokcie

Ta niepozorna roślina znajduje także dla siebie miejsce w kosmetologii. Stanowi bowiem świetny składnik naturalnych kosmetyków. Sok z rzeżuchy jest znakomitą odżywką do włosów. Pobudza cebulki i sprawia, że włosy stają się nie tylko bardziej gęste, ale miękkie i lśniące. Sporządzony na jego bazie tonik do twarzy świetnie napina skórę i pozwala wygładzić zmarszczki. Pozwala też rozjaśnić piegi i rozmaite przebarwienia skórne. To również doskonały lek na niedoskonałości cery, w tym na trądzik. Warzywo słynie bowiem z właściwości odkażających, co powoduje, że hamuje rozwój bakterii odpowiedzialnych za powstawanie nieestetycznych wyprysków. Dzięki zawartości siarki również spożywanie warzywa pozwala wzmocnić włosy i paznokcie, a także poprawia ogólny stan skóry. Z kolei obecność witaminy C stymuluje produkcję kolagenu odpowiedzialnego za jędrność i sprężystość skóry. Nie można zapominać, że dzięki obecności karotenoidów, w tym witaminy A, rzeżucha świetnie chroni przed skutkami oparzeń słonecznych.

Ostrożności nigdy za wiele

Bez względu na to, że rzeżucha jest uważana za bardzo zdrowe i przyjazne dla zdrowia warzywo, warto pamiętać, że nie powinno spożywać się jej w nadmiarze. Maksymalna codzienna dawka rośliny nie powinna przekraczać trzech łyżek. Zawartość związków siarki oraz olejków eterycznych może bowiem wpływać drażniąco na układ pokarmowy. Zbyt duża ilość rzeżuchy dodana do posiłków może też powodować dolegliwości ze strony układu moczowego, w tym stany zapalne pęcherza.